Vuurtorens
van Islay

De Vuurtorens van Islay

Rond de kust van Schotland zenden ongeveer tweehonderd vuurtorens hun waarschuwingslichten uit, waaronder de vuurtorens van Islay. Ze worden beheerd door de Northern Lighthouse Board en zijn strategisch geplaatst om te waarschuwen voor gevaren en om de navigatie door verraderlijke wateren te vergemakkelijken. Waar ze vroeger werden verlicht met vuurkorven, kaarsen of lampen op walvisolie, zijn alle vuurtorens tegenwoordig volledig geautomatiseerd. Vuurtorenwachters hoeven niet langer wekenlang in afzondering te leven.

Geschiedenis van de vuurtorens van Islay

Islay, het meest zuidelijke eiland van de Binnen-Hebriden, ligt ten noordoosten van het Noordkanaal. Omdat Loch Gruinart en Loch Indaal diep het eiland insnijden, bedraagt de kustlijn maar liefst ongeveer 250 kilometer. De omliggende zeeën zijn al eeuwen gevaarlijk voor schepen vanwege de honderden verborgen rotsen en riffen. Daardoor hebben zich door de jaren heen vele scheepsrampen voorgedaan.

Ramp met de Exmouth Castle

Een van de meest tragische gebeurtenissen m.b.t. de vuurtorens van Islay betrof het verlies van de Exmouth Castle. Nadat het schip was vertrokken uit Londonderry, werd de vuurtoren van Rhinns of Islay aangezien voor die van Tory Island. Toen het schip in april 1847 verging, kwamen 241 emigranten – mannen, vrouwen en kinderen – om het leven. Een gedenkteken nabij Sanaigmore Bay herdenkt de slachtoffers.

Uitdagende locaties

Naarmate de scheepvaart toenam, werd de aanleg van vuurtorens steeds belangrijker. Verbeterde bouwmethoden en de vaardigheden van ingenieurs maakten het mogelijk om vuurtorens op steeds moeilijker bereikbare plaatsen te bouwen. Een bekend voorbeeld is Skerryvore Lighthouse. Islay was minder afgelegen, waardoor de bouw minder problemen opleverde. Tussen 1825 en 1928 werden er zeven vuurtorens gebouwd.

De Stevensons

Familieleden van Robert Louis Stevenson waren verantwoordelijk voor vier daarvan. Zijn grootvader, Robert Stevenson (1772–1850), bouwde achttien vuurtorens, waaronder Rhinns of Islay. Twee van zijn zonen, David Stevenson en Thomas Stevenson, bouwden samen meer dan dertig vuurtorens, waaronder Ruvaal, McArthur’s Head en Loch Indaal op Islay.

Rhinns of Islay Vuurtoren

Dicht bij Portnahaven ligt het eiland Orsay. Hier zond de oudste vuurtoren van Islay, de 29 meter hoge Rhinns of Islay Lighthouse, voor het eerst zijn waarschuwingslicht uit in 1825. Op 31 maart 1998 werd de vuurtoren geautomatiseerd. Het witte licht flitst elke vijf seconden. Toen de vuurtoren nog bemand was, werden voorraden per boot aangevoerd door schippers die tevens als vervangende vuurtorenwachters werkten.

De noordpunt van Islay

De vuurtoren Ruvaal, voltooid in januari 1859, staat op de noordpunt van Islay bij de ingang van de Sound of Islay. Hij is goed zichtbaar vanaf de veerboot tussen Port Askaig en Colonsay. Om zichtbaar te zijn vanaf de Neva Rocks in het westen moest de toren een hoogte van 30 meter krijgen. De gebouwen binnen de ommuurde witte tuin zijn tegenwoordig een privéwoning en vallen niet langer onder het beheer van de Northern Lighthouse Board.

De Vuurtorenwachters

Van Port Askaig naar Ruvaal is het ongeveer 10 kilometer. De vuurtorenwachters gebruikten waar mogelijk boten, maar wanneer het weer te ruig was om uit te varen, moesten zij lopen. Vooral in de winter, wanneer harde wind en slagregen de tocht nog gevaarlijker maakten. Omdat de boot dan in Port Askaig achterbleef, moest ook de terugreis te voet worden afgelegd.

McArthur’s Head Lighthouse

McArthur’s Head Lighthouse is bekend bij iedereen die over de Sound of Islay reist. Vanaf de veerboot naar Port Askaig is de vuurtoren zichtbaar hoog op een klif, op een hoogte van 39 meter boven zee. Hij werd gebouwd in 1861 en het licht van de 13 meter hoge toren flitst elke tien seconden.

Wandeling naar de Vuurtoren

De wandeling naar deze vuurtoren is niet eenvoudig. Een populaire route loopt vanaf Ardtalla via de bothy van Proaig, een geliefde plek om otters te observeren. De klim vanaf de kust is echter steil en kan na regenval verraderlijk zijn. Het uitzicht op Jura is schitterend. Wie vroeg in het jaar komt, kan bovendien narcissen zien bloeien in wat ooit de tuin van de vuurtorenwachters was.

Dougie MacDougall

Een andere route loopt vanuit Port Askaig. Dougie MacDougall verzorgde de vuurtorens aan de Sound of Islay gedurende 45 jaar tot zijn pensionering in 1977. Hij vertelde over de 10 kilometer lange wandeling, de moeilijkheid van het oversteken van gezwollen beekjes tijdens donkere nachten en hoe hij soms tot zijn middel in ijskoud water stond. Thuis beschikte men niet over een telefoon, waardoor zijn familie vaak in onzekerheid verkeerde of hij de vuurtoren veilig had bereikt.

Loch Indaal Lighthouse

Loch Indaal Lighthouse, ook bekend als Ribh’ an Duin, is een 13 meter hoge vuurtoren die dicht bij de weg tussen Port Charlotte en Bruichladdich ligt. De vuurtoren werd opgericht in 1869 en geeft elke zeven seconden een lichtflits. De aangrenzende gebouwen zijn tegenwoordig privébezit, maar via de omliggende velden kan men dicht genoeg komen om foto’s te maken.

De twee jongste vuurtorens van Islay, gebouwd in de twintigste eeuw, zijn Eilean a Chuirn en Carraig Mhor.

Eilean a Chuirn werd gebouwd in 1907. Hoewel hij slechts 10 kilometer uit de kust ligt, geldt hij als de meest afgelegen vuurtoren van Islay. Hij staat op een klein eiland aan de zuidoostpunt van het eiland, op een hoogte van 26 meter. De toren is 17 meter hoog en geeft drie witte flitsen elke achttien seconden.

Carraig Mhor Lighthouse, gelegen in de Sound of Islay ten zuiden van Port Askaig, werd gebouwd in 1928. Het is zowel de jongste als de kleinste vuurtoren van Islay. De toren is slechts 2 meter hoog en staat op een hoogte van 7 meter boven zee. Het licht flitst eenmaal per zes seconden en speelt een belangrijke rol voor de scheepvaart.

Carraig Fhada Lighthouse

Het dorp Port Ellen werd in 1821 gesticht door Walter Frederick Campbell, die Islay erfde toen hij achttien jaar oud was. Om de herinnering aan zijn vrouw Eleanor, die in 1832 overleed, levend te houden, gaf hij opdracht tot de bouw van Carraig Fhada Lighthouse.

Deze meest bijzondere vuurtoren van Islay bestaat uit twee verbonden vierkante torens. Voor passagiers die per veerboot in Port Ellen aankomen, vormt hij een iconisch herkenningspunt.

De een na oudste

Carraig Fhada is de op één na oudste van alle vuurtorens van Islay en staat tegenover de veerbootterminal van Port Ellen op een landtong nabij Kilnaughton Bay. Parkeerplaatsen aan het einde van het kerkhof maken de locatie gemakkelijk bereikbaar. Een smal betonnen pad slingert tussen uitstekende rotsen door en een metalen brug van twintig voet overspant een spleet waar de zee doorheen stroomt. Voorzichtigheid is geboden bij het oversteken.

Lady Eleanor

Walter Frederick gaf dezelfde ingenieurs ook opdracht een dubbele sarcofaag voor Lady Eleanor en zichzelf te bouwen. Hoewel haar stoffelijke resten in de kerk van Bowmore rusten, geldt dat niet voor Walter Frederick. Tegen de tijd van zijn overlijden, op 32-jarige leeftijd, was hij failliet en woonde hij in het buitenland.

Walter Frederick en zijn vrouw zijn grotendeels in vergetelheid geraakt, maar de vuurtoren die ter ere van haar werd gebouwd blijft bestaan. Nog altijd zendt hij elke drie seconden zijn waarschuwende lichtflits uit.